Επιστράτευση: Η αλλαγή στα όρια ηλικίας και οι νέες υποχρεώσεις των εφέδρων

Νέα δεδομένα για τη στρατιωτική εφεδρεία εισάγει ο νόμος 5265/2026, θέτοντας στο επίκεντρο την παραμονή των εφέδρων στην εφεδρεία έως τη συμπλήρωση του 60ού έτους της ηλικίας τους, αλλά και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτήν.

Υπενθυμίζεται ότι το νέο πλαίσιο καθορίζει τους κανόνες εγγραφής και διαγραφής από την εφεδρεία, προβλέπει την υποχρέωση των εφέδρων να διατηρούν ενημερωμένα τα στοιχεία επικοινωνίας τους και ορίζει τις διαδικασίες με τις οποίες μπορούν να τους επιδίδονται επιστρατευτικά έγγραφα, ακόμη και ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Παράλληλα, προβλέπονται χρηματικές κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις αυτές, οι οποίες φτάνουν τα 1.000 ευρώ για την άρνηση παραλαβής Φύλλου Ατομικής Πρόσκλησης, ενώ η μη παρουσίαση εφέδρου μετά από νόμιμη πρόσκληση, χωρίς νόμιμο λόγο, μπορεί να οδηγήσει σε κήρυξη ανυποταξίας και επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων.

Η αλλαγή, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με αυτόματη επιστράτευση όλων των ανδρών έως 60 ετών. Το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιοι υπάγονται στην εφεδρεία, ποιες υποχρεώσεις διατηρούν μετά την απόλυσή τους από τη στρατιωτική θητεία και τι προβλέπεται σε περίπτωση πρόσκλησης για κατάταξη. Οι σχετικές απαντήσεις προκύπτουν από τον νέο νόμο (5265/2026), ο οποίος ορίζει το πλαίσιο της εφεδρείας, την επίδοση των προσκλήσεων και τις συνέπειες της μη συμμόρφωσης.

Ειδικότερα, στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄, στο Άρθρο 216 αναφέρονται τα εξής:

«Εγγραφή και διαγραφή από την εφεδρεία

1. Στην εφεδρεία των ΕΔ εγγράφονται οι οπλίτες και οι έφεδροι οπλίτες, οι οποίοι μέχρι τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού πέμπτου (45ου) έτους της ηλικίας τους έχουν εκπληρώσει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση ή έχουν συμπληρώσει οποιονδήποτε χρόνο που σύμφωνα με ειδικότερες διατάξεις του παρόντος καλύπτει την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση στις ΕΔ.

2. Όσοι εγγράφονται στην εφεδρεία των ΕΔ σύμφωνα με την παρ. 1, υπέχουν εφεδρική υποχρέωση έως τη συμπλήρωση του εξηκοστού (60ού) έτους της ηλικίας τους.

3. Όσοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση εκπλήρωσης εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης, σύμφωνα με τις περ. α), β) και γ) της παρ. 1 του άρθρου 181, διαγράφονται από την εφεδρεία των ΕΔ.

4. Οι έφεδροι εγγράφονται στην εφεδρεία του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίο εκπλήρωσαν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις. Οι διαγραφόμενοι μαθητές της ΣΣΑΣ και της ΣΑΝ μετά την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, εγγράφονται στην εφεδρεία του ΣΞ.

5. Οι έφεδροι που κατατάσσονται ως ΕΠΟΠ, εγγράφονται στην εφεδρεία του Κλάδου των ΕΔ στον οποίο υπηρέτησαν ως ΕΠΟΠ, εφόσον η διάρκεια της διανυθείσας υπηρεσίας τους είναι τουλάχιστον ίση με την πραγματική στρατιωτική υπηρεσία που καθορίζεται κάθε φορά, για την απόλυση των οπλιτών πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης του Κλάδου αυτού.

6. Όσοι έφεδροι των ΕΔ μεταφέρονται στην εφεδρεία των Σωμάτων Ασφαλείας και του ΛΣ - ΕΛΑΚΤ διέπονται από τις ειδικές διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά για την εφεδρεία αυτών».

Υποχρεώσεις εφέδρων

Στο Άρθρο 217, περί στρατιωτικών υποχρεώσεων των εφέδρων διαβάζουμε τα εξής:

1. Οι έφεδροι υποχρεούνται έως τη διαγραφή τους από την εφεδρεία να:

α) κατατάσσονται για εκπλήρωση εφεδρικής στρατιωτικής υποχρέωσης, κατόπιν σχετικής πρόσκλησης,

β) είναι εγγεγραμμένοι στις μηχανογραφικές εφαρμογές εφεδρείας του Κλάδου των ΕΔ, στον οποίον ανήκουν,

γ) δηλώνουν στη μηχανογραφική εφαρμογή εφεδρείας, οποιαδήποτε μεταβολή στα στοιχεία επικοινωνίας (αριθμός κινητού τηλεφώνου και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου) και στη διεύθυνση κατοικίας τους, που προέκυψε μετά την οριστική τους απόλυση. Η δήλωση μπορεί να υποβάλλεται και στις αρμόδιες επιστρατευτικές αρχές του οικείου Κλάδου των ΕΔ,

δ) παραλαμβάνουν τα επιστρατευτικά [Ειδικό Φύλλο Πορείας (ΕΦΠ) και Φύλλο Ατομικής Πρόσκλησης (ΦΑΠ)] και λοιπά στρατιωτικά έγγραφα, τα οποία αποστέλλονται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή.

2. Οι έφεδροι, οι οποίοι κατόπιν σχετικής πρόσκλησης δεν κατατάσσονται για εκτέλεση στρατιωτικής υπηρεσίας χωρίς νόμιμο λόγο, κηρύσσονται ανυπότακτοι και τους επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο, το οποίο έχει προσωποπαγή χαρακτήρα, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 218 από την αρμόδια στρατολογική υπηρεσία.

Φωτο: Eurokinissi

3. Στους εφέδρους, οι οποίοι δεν τηρούν τις υποχρεώσεις των περ. β), γ) και δ) της παρ. 1 επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο το οποίο έχει προσωποπαγή χαρακτήρα. Ειδικότερα επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο:

α) ύψους τριακοσίων (300) ευρώ για τη μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις των περ. β) και γ) της παρ. 1, καθώς και για τη μη παραλαβή επιστρατευτικών και λοιπών στρατιωτικών εγγράφων,

β) ύψους πεντακοσίων (500) ευρώ για την άρνηση παραλαβής ΕΦΠ,

γ) ύψους χιλίων (1.000) ευρώ για την άρνηση παραλαβής ΦΑΠ.

4. Η επίδοση των επιστρατευτικών εγγράφων στους εφέδρους πραγματοποιείται:

α) Με ανάρτηση στη θυρίδα χρηστών της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr, Ε.Ψ.Π.), σύμφωνα με τα άρθρα 26 και 29 του ν. 4727/2020 (Α΄ 184), υπό τις εξής προϋποθέσεις: 

αα) Έχει ενταχθεί σε παραγωγική λειτουργία η σχετική διαδικτυακή υπηρεσία κάθε Κλάδου των ΕΔ.

αβ) Τα προς επίδοση έγγραφα δεν περιλαμβάνουν απόρρητα ή εμπιστευτικά στοιχεία.

αγ) Οι ενδιαφερόμενοι δεν έχουν προηγουμένως επιλέξει στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ) να μην τους επιδίδονται ηλεκτρονικά έγγραφα, οπότε τα στοιχεία επικοινωνίας των ενδιαφερομένων αντλούνται αποκλειστικά από το ΕΜΕπ.

β) Μέσω των αρμοδίων τμημάτων της Ελληνικής Αστυνομίας, με έγγραφη απόδειξη, αποκλειστικά στις περιπτώσεις πρόσκλησης εφέδρων σε κατάταξη.

γ) Σε μεμονωμένες περιπτώσεις και σε περιπτώσεις επείγουσας κατάταξης, από τις ίδιες τις επιστρατευτικές αρχές των Κλάδων των ΕΔ.

δ) Με συστημένη ταχυδρομική επιστολή, πλην των περιπτώσεων πρόσκλησης εφέδρων σε κατάταξη.

5. Τα λοιπά στρατιωτικά έγγραφα επιδίδονται στους εφέδρους αποκλειστικά με τους τρόπους των περ. α), γ) και δ) της παρ. 4.

6. Στις περιπτώσεις επίδοσης μέσω των αρμοδίων τμημάτων της Ελληνικής Αστυνομίας, εφαρμόζονται η περ. α) της παρ. 7 και οι παρ. 8 και 9 του άρθρου 237»