Δένδιας: Νέα εποχή στην Άμυνα με την Ασπίδα του Αχιλλέα

ΤΟΥ Ηλία Προύφα

Σε μια νέα εποχή ισχύος, τεχνολογικής υπεροχής και ουσιαστικής αποτροπής εισέρχονται οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, με την υλοποίηση της εθνικής αμυντικής αρχιτεκτονικής «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, με δήλωσή του στην εφημερίδα «Πρώτο Θέμα» και στον δημοσιογράφο Νίκο Μελέτη, ανέδειξε την ιστορική σημασία της απόφασης του ΚΥΣΕΑ, με την οποία εγκρίθηκε η πρόταση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου θόλου προστασίας της ελληνικής επικράτειας και την απόκτηση οπλικών συστημάτων τεχνολογίας αιχμής.

Πρόκειται αναμφίβολα για μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις των τελευταίων δεκαετιών στον χώρο της Εθνικής Άμυνας, η οποία μεταβάλλει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η χώρα αντιμετωπίζει τις σύγχρονες και ασύμμετρες απειλές.

Ολοκληρωμένος αμυντικός θόλος σε ολόκληρη την επικράτεια

Όπως επισήμανε ο Νίκος Δένδιας, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί βασικό τμήμα της μεταρρύθμισης «Ατζέντα 2030» και σηματοδοτεί τη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων από τις αποσπασματικές δυνατότητες σε ένα ενιαίο, διαλειτουργικό και πλήρως συνδεδεμένο σύστημα προστασίας.

Ο νέος θόλος θα είναι πολυεπίπεδος και επάλληλος, διαθέτοντας αντιαεροπορικές, αντιβαλλιστικές και αντι-drone δυνατότητες, οι οποίες θα λειτουργούν μέσα από ένα ενιαίο και ολιστικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου.

Η νέα αμυντική αρχιτεκτονική θα καλύπτει τη στεριά, τη θάλασσα και τον αέρα, ενώ θα επεκτείνεται στον κυβερνοχώρο και, σταδιακά, στο διάστημα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία των κρίσιμων υποδομών της χώρας, τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική Ελλάδα, απέναντι σε ολόκληρο το φάσμα των σύγχρονων απειλών.

Ηλεκτρομαγνητικά συστήματα για πρώτη φορά στις Ένοπλες Δυνάμεις

Για πρώτη φορά στην ιστορία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, η Ελλάδα προχωρά στην αξιοποίηση οπλικών συστημάτων με ηλεκτρομαγνητικές δυνατότητες.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτελεί ένα σημαντικό τεχνολογικό άλμα, καθώς εντάσσει τη χώρα στην πρωτοπορία των κρατών που επενδύουν σε σύγχρονες μεθόδους αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροχημάτων, πυραυλικών συστημάτων και άλλων ασύμμετρων απειλών.

Παράλληλα, η συμμετοχή της Ελλάδας σε αστερισμό μικρών δορυφόρων θα προσφέρει αυξημένες δυνατότητες επιτήρησης, ελέγχου, συλλογής πληροφοριών και ταχύτατης μετάδοσης δεδομένων.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, η νέα προσέγγιση μετατρέπει τις Ένοπλες Δυνάμεις σε μια σύγχρονη «μηχανή», η οποία θα μπορεί να λαμβάνει, να επεξεργάζεται και να αξιοποιεί άμεσα όλα τα διαθέσιμα δεδομένα, απαντώντας αποτελεσματικά σε κάθε πιθανή πρόκληση.

Τουλάχιστον 25% συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρόβλεψη για τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό τουλάχιστον 25% στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα.

Σύμφωνα με τον Νίκο Δένδια, το συγκεκριμένο ποσοστό αντιστοιχεί σε ποσό που υπερβαίνει τα 700 εκατομμύρια ευρώ, δημιουργώντας σημαντική προστιθέμενη αξία για το ελληνικό ΑΕΠ.

Μεγάλο μέρος των νέων εξοπλιστικών συστημάτων θα κατασκευαστεί στην Ελλάδα, ενισχύοντας τις εγχώριες επιχειρήσεις, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και θέτοντας τις βάσεις για την ανάπτυξη μιας εξαγωγικής αμυντικής βιομηχανίας.

Η επένδυση στην Εθνική Άμυνα μετατρέπεται έτσι σε επένδυση στην τεχνολογία, στην καινοτομία, στην τεχνογνωσία, στην απασχόληση και στη συνολική ανάπτυξη της χώρας.

Ελληνικής ιδιοκτησίας το λογισμικό του συστήματος

Καθοριστικής σημασίας είναι και η επιλογή το λογισμικό διαχείρισης και διασύνδεσης της «Ασπίδας του Αχιλλέα» να βρίσκεται υπό ελληνική ιδιοκτησία.

Η Ελλάδα δεν περιορίζεται, συνεπώς, στην απλή αγορά νέων οπλικών συστημάτων, αλλά αποκτά τον πλήρη έλεγχο της λειτουργίας, της διασύνδεσης και της μελλοντικής αναβάθμισής τους.

Η επιλογή αυτή ενισχύει την επιχειρησιακή αυτονομία και την ασφάλεια της χώρας, ενώ παράλληλα δημιουργεί πολύτιμη τεχνογνωσία για τις ελληνικές επιχειρήσεις και τα ερευνητικά κέντρα.

Ισχυρή αποτροπή με σεβασμό στα δημοσιονομικά όρια

Ο Νίκος Δένδιας ξεκαθάρισε ότι όλα τα εξοπλιστικά προγράμματα εντάσσονται σε έναν μακροπρόθεσμο και πλήρως κοστολογημένο σχεδιασμό, με απόλυτο σεβασμό στα δημοσιονομικά όρια της χώρας.

Κάθε ευρώ που διαθέτει ο Έλληνας φορολογούμενος για την Εθνική Άμυνα θα πρέπει να μετατρέπεται σε πραγματική αποτρεπτική ισχύ, με υπευθυνότητα, διαφάνεια και μετρήσιμο επιχειρησιακό αποτέλεσμα.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη εξοπλιστικό πρόγραμμα. Πρόκειται για μια συνολική αλλαγή φιλοσοφίας, η οποία προετοιμάζει τις Ένοπλες Δυνάμεις για τις προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.

Με τον συγκεκριμένο σχεδιασμό, η Ελλάδα εντάσσεται στην πρωτοπορία των ευρωπαϊκών χωρών που διαθέτουν σύγχρονες και ολοκληρωμένες αμυντικές δυνατότητες.

«Αποκτάμε τις ισχυρότερες Ένοπλες Δυνάμεις στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας», υπογράμμισε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα αποφασιστικότητας και αυτοπεποίθησης.

Η Ελλάδα δεν περιορίζεται πλέον στο να ακολουθεί τις εξελίξεις. Τις προλαμβάνει, επενδύοντας στην αποτροπή, στην τεχνολογία και στην εγχώρια παραγωγή, με έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που θωρακίζει τη χώρα και ισχυροποιεί τη θέση της στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Η νέα στρατηγική του ΝΑΤΟ: Αποτροπή μέσω μιας Συμμαχίας Ετοιμότητας

 

          Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος

konmpalo@gmail.com

Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος

 Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αποτύπωσε τη στρατηγική μετάβαση που συντελείται τα τελευταία χρόνια στη Συμμαχία σε σχέση με τον τρόπο που προσεγγίζεται από τους συμμάχους η ασφάλεια, η αποτροπή και η συλλογική άμυνα στον 21ο αιώνα.

Το βασικό μήνυμα της Συνόδου καταγράφεται σε ένα απόσπασμα από το κείμενο της Διακήρυξης των αποτελεσμάτων της. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται: «Η αποτροπή και η άμυνα του ΝΑΤΟ βασίζονται σε ένα κατάλληλο μείγμα πυρηνικών, συμβατικών και πυραυλικών αμυντικών δυνατοτήτων, που συμπληρώνονται και από δυνατότητες στο διάστημα και τον κυβερνοχώρο. Δεσμευόμαστε να διατηρήσουμε το μαχητικό μας πλεονέκτημα. Επενδύουμε στην ικανότητά μας να αναπτύσσουμε, να υποστηρίζουμε και να διατηρούμε τις ένοπλες δυνάμεις μας, καθώς και να επιτυγχάνουμε τους στόχους επιχειρησιακών δυνατοτήτων που έχουν τεθεί για όλους τους τομείς επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των χτυπημάτων βαθιάς ακρίβειας, της ολοκληρωμένης αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας, των μη επανδρωμένων συστημάτων, των τεχνολογιών αιχμής και των δυνατοτήτων πληροφοριών. Αναπτύσσουμε ένα διαλειτουργικό διατλαντικό σύννεφο διεξαγωγής πολέμου και υιοθετούμε ισχυρά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης».

Με άλλα λόγια, για το ΝΑΤΟ πλέον η ασφάλεια και η αποτροπή δεν βασίζεται μόνο στην κατοχή ισχυρών στρατιωτικών δυνατοτήτων, αλλά και στη διαρκή ετοιμότητα, στην παραγωγική ικανότητα, στην τεχνολογική υπεροχή και στην ανθεκτικότητα.

Στην ουσία, η αναφορά: «Επενδύουμε στην ικανότητά μας να αναπτύσσουμε, να υποστηρίζουμε και να διατηρούμε τις ένοπλες δυνάμεις μας, καθώς και να επιτυγχάνουμε τους στόχους επιχειρησιακών δυνατοτήτων που έχουν τεθεί για όλους τους τομείς επιχειρήσεων, δηλώνει ότι το ΝΑΤΟ μεταβαίνει από μια Συμμαχία αποτροπής μέσω ισχύος (Deterrence by Power), σε μια Συμμαχία που επιδιώκει την αποτροπή μέσω της ετοιμότητας (Deterrence by Readiness).

Αυτό είναι κατανοητό και φυσιολογικό, δεδομένου ότι στο σημερινό υβριδικό επιχειρησιακό περιβάλλον η Συμμαχία δεν αντιμετωπίζει μόνο την πιθανότητα μιας συμβατικής στρατιωτικής σύγκρουσης, αλλά ένα σύνθετο περιβάλλον όπου συνδυάζονται συμβατικές στρατιωτικές απειλές, υβριδικές επιχειρήσεις, κυβερνοεπιθέσεις, επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, πληροφοριακές επιχειρήσεις επιρροής και ο τεχνολογικός ανταγωνισμός.

Επίσης, το ΝΑΤΟ δεν εγκαταλείπει τις πλατφόρμες μάχης (Platform-Centric Warfare), αλλά τις ενσωματώνει σε ένα δικτυοκεντρικό επιχειρησιακό οικοσύστημα (Network-Centric Warfare).

Μεταβαίνει δηλαδή από μια αντίληψη όπου το στρατηγικό πλεονέκτημα βασιζόταν κυρίως στην κατοχή προηγμένων οπλικών συστημάτων, σε μια αντίληψη όπου το πλεονέκτημα προκύπτει από τη διασύνδεση αισθητήρων, πλατφορμών, δεδομένων, δικτύων, τεχνολογιών και συστημάτων διοίκησης και ελέγχου (C2), τα οποία λειτουργούν ως ένα ενιαίο επιχειρησιακό σύστημα.

Η αναφορά της Διακήρυξης δε, για τη δημιουργία ενός «διαλειτουργικού διατλαντικού πολεμικού νέφους» (interoperable transatlantic warfighting cloud), επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές.

Υπό το ανωτέρω πλαίσιο, για να γίνει κατανοητή η μετάβαση που συντελείται προς την εξέλιξη του ΝΑΤΟ σε μια «Συμμαχία Ετοιμότητας» (Alliance of Readiness), θα πρέπει να παρατεθούν κάποια δομικά στοιχεία που θα καταστήσουν εφικτή την κατανόηση αυτής της θεμελιώδους σημασίας στρατηγικής προσαρμογής στο σημερινό επιχειρησιακό περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού.

 

 

Πίνακας: Η στρατηγική μετάβαση του ΝΑΤΟ: Από τη Συμμαχία

      Αποτροπής στη Συμμαχία Ετοιμότητας

 

ΠΡΙΝ Συμμαχία Αποτροπής (Deterrence Alliance)	ΤΩΡΑ Συμμαχία Ετοιμότητας (Alliance of Readiness)
v Συλλογική Άμυνα (Collective Defence)	v Διαρκής Ετοιμότητα (Persistent Readiness)
v Αποτροπή μέσω ισχύος	v Αποτροπή μέσω Ολοκληρωμένης Ισχύος και Διαρκούς Ετοιμότητας
v Στρατιωτικές δυνατότητες (Forces)	v Στρατιωτικές Δυνατότητες και Αμυντική Βιομηχανία (Forces + Defence Industry)
v Αντίδραση σε κρίσεις (Crisis Response)	v Διαρκής προετοιμασία για στρατηγικό ανταγωνισμό και επιχειρήσεις υψηλής έντασης
v Στρατιωτική Ικανότητα (Military Capability)	v Στρατιωτική Ικανότητα και Εθνική Ανθεκτικότητα (Military Capability + National Resilience)
v Αμυντικός Σχεδιασμός (Defence Planning)	v Ολιστική Άμυνα με τη συμμετοχή του συνόλου της κοινωνίας (Whole-of-Society Defence)
v Υποστήριξη Διοικητικής Μέριμνας (Logistics Support)	v Στρατηγική Εφοδιαστική Μέριμνα (Strategic Logistics)
v Οπλικά Συστήματα / Πλατφόρμες Μάχης (Platforms)	v Οπλικά Συστήματα / Πλατφόρμες Μάχης (Platforms) και Δεδομένα, Τεχνητή Νοημοσύνη και Δίκτυα (Data, AI & Networks)

 

Συνεπώς, η μεγάλη αλλαγή δεν είναι ότι το ΝΑΤΟ εγκαταλείπει την αποτροπή μέσω ισχύος.

Είναι ότι επαναπροσδιορίζει την αποτροπή μέσα από την ετοιμότητα, την ανθεκτικότητα και την ικανότητα παρατεταμένου ανταγωνισμού και τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος εθνικής και συμμαχικής ισχύος.

Συγκεκριμένα, στη νέα στρατηγική αντίληψη του ΝΑΤΟ, η αποτροπή δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά προϊόν στρατιωτικής ισχύος. Αποτελεί το αποτέλεσμα της συνδυασμένης λειτουργίας της στρατιωτικής, της βιομηχανικής, της οικονομικής, της τεχνολογικής, της πληροφοριακής ισχύος και της εθνικής ανθεκτικότητας.

Εν κατακλείδι, η Αποτροπή για τη Συμμαχία δεν είναι πλέον μια στατική κατάσταση ισχύος, αλλά μια κατάσταση συνεχούς παραγωγής, ανανέωσης και διατήρησης ισχύος.

Υπό το πλαίσιο αυτό, το ΝΑΤΟ σήμερα (μετά και τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή) δεν περιορίζεται πλέον στην προετοιμασία για την αποτροπή μιας σύγκρουσης.

Προετοιμάζεται ταυτόχρονα για την περίπτωση όπου η αποτροπή αποτύχει και απαιτηθεί η ικανότητα διεξαγωγής και υποστήριξης παρατεταμένων επιχειρήσεων υψηλής έντασης.

Σε σχέση με την Ελλάδα η εν λόγω στρατηγική μεταβολή του ΝΑΤΟ έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο επιχειρησιακά όσο και γεωπολιτικά.

Από επιχειρησιακής πλευράς, η νέα φιλοσοφία της Συμμαχίας πρέπει να αξιοποιηθεί ως ευκαιρία στρατηγικού μετασχηματισμού της εθνικής άμυνας της χώρας, ώστε να παραχθεί ένας νέος αμυντικός σχεδιασμός που θα καλύπτει τις απαιτήσεις ενός επιχειρησιακού περιβάλλοντος παρατεταμένου ανταγωνισμού και υψηλής έντασης.

Ειδικότερα, η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα δεν θα αξιολογείται πλέον μόνο με βάση τον διαθέσιμο αριθμό των οπλικών συστημάτων και την ποιότητά τους, αλλά και από την ικανότητα της χώρας να διατηρεί υψηλή διαθεσιμότητα δυνάμεων, να αναπληρώνει γρήγορα κρίσιμα εξοπλιστικά αποθέματα, να προστατεύει τις κρίσιμες υποδομές της, να διασφαλίζει τις εφοδιαστικές της αλυσίδες και να αξιοποιεί προηγμένες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα μη επανδρωμένα συστήματα και τα ολοκληρωμένα ψηφιακά δίκτυα διοίκησης και ελέγχου.

Από γεωπολιτικής άποψης επίσης, η στρατηγική μετάβαση του ΝΑΤΟ σε μια «Συμμαχία Ετοιμότητας» έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για την Ελλάδα όσο και για το σύνολο των κρατών μελών της Συμμαχίας, καθώς αλλάζει ο τρόπος που θα αξιολογείται η στρατηγική αξία κάθε κράτους.

Συγκεκριμένα, κριτήρια όπως η γεωγραφική θέση και η στρατιωτική συνεισφορά στις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ παραμένουν απαραίτητα, αλλά δεν είναι πλέον επαρκή. 

Στο νέο στρατηγικό πλαίσιο, σημαντική βαρύτητα αποκτούν πλέον η αμυντική βιομηχανική βάση, η τεχνολογική καινοτομία, η ανθεκτικότητα των κρίσιμων υποδομών, η ενεργειακή ασφάλεια, οι δυνατότητες υποστήριξης των συμμαχικών επιχειρήσεων και η ικανότητα μιας χώρας να λειτουργεί ως αξιόπιστος κόμβος μεταφοράς δυνάμεων, υλικών και πληροφοριών.

Υπό αυτό το πρίσμα, η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο καθώς διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα και επίσης, δημιουργείται μια σημαντική ευκαιρία γεωπολιτικής αναβάθμισής της, υπό την προϋπόθεση ότι θα προσαρμόσει εγκαίρως τον εθνικό αμυντικό της σχεδιασμό στις νέες απαιτήσεις της Συμμαχίας.

Ειδικότερα, η γεωγραφική της θέση και ο ρόλος της ως πυλώνας σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, οι λιμενικές και αεροπορικές υποδομές της, οι ενεργειακές διασυνδέσεις της σε συνδυασμό με το νέο ενεργειακό της ρόλο στη Μεσόγειο και την Ευρώπη, καθώς και η συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά και συμμαχικά προγράμματα αμυντικής και τεχνολογικής συνεργασίας, της προσδίδουν αυξημένη στρατηγική σημασία.

Παράλληλα, οι πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται από το ΝΑΤΟ για την ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας παρέχουν μια σημαντική ευκαιρία για την ελληνική αμυντική βιομηχανία να ενταχθεί ουσιαστικότερα στις διατλαντικές αλυσίδες παραγωγής και εφοδιασμού.

Επίσης, η συμμετοχή της Ελλάδας σε προγράμματα αξιοποίησης της ελληνικής τεχνολογικής και ερευνητικής κοινότητας σε συνδυασμό με την ανάληψη δράσεων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα της Συμμαχίας, μπορούν να αποτελέσουν όχι μόνο μοχλό οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και παράγοντα ενίσχυσης της γεωπολιτικής βαρύτητας της χώρας.

Συνεπώς, το πραγματικό ζητούμενο για την Ελλάδα μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, δεν είναι απλώς να παρακολουθεί τις δομικές αλλαγές που συντελούνται στη Συμμαχία, αλλά να κατανοήσει εγκαίρως τη στρατηγική τους σημασία και να προσαρμόσει ανάλογα τον εθνικό της αμυντικό σχεδιασμό στη λογική της «Συμμαχίας Ετοιμότητας».

Διότι, η ισχύς ενός κράτους στο νέο στρατηγικό περιβάλλον του ΝΑΤΟ δεν θα καθορίζεται μόνο από τον αριθμό και την ποιότητα των εξοπλισμών που διαθέτει, αλλά από το πόσο έτοιμο είναι να αντέξει, να προσαρμοστεί, να συνεχίσει να επιχειρεί, καθώς και να παράγει, να διατηρεί και ανανεώνει την ισχύ του σε ένα περιβάλλον διαρκούς στρατηγικού ανταγωνισμού

ΤΙΜΑΤΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 12/7 Η ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΪΣΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΟΠΛΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΒΙΒΑΣΕΩΝ

 

Σαν σήμερα 12 Ιουλίου του 1994 εκοιμήθη στη Σουρωτή Θεσσαλονίκης ο Γέροντας Παΐσιος ο Αγιορείτης, μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες μορφές της σύγχρονης Ορθοδοξίας.

Τριάντα δύο χρόνια μετά, το όνομά του εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για χιλιάδες πιστούς, ενώ ο τάφος του στη Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στη Σουρωτή δέχεται καθημερινά ανθρώπους που προσέρχονται για να τιμήσουν τη μνήμη του.

Ο κατά κόσμον Αρσένιος Εζνεπίδης γεννήθηκε στις 25 Ιουλίου 1924 στα Φάρασα της Καππαδοκίας.

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την ανταλλαγή πληθυσμών, η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Κόνιτσα, όπου πέρασε τα παιδικά και νεανικά του χρόνια.

Πριν αφιερωθεί στη μοναχική ζωή, εργάστηκε ως ξυλουργός, ενώ υπηρέτησε και στον ελληνικό Στρατό ως ασυρματιστής.

Μετά την ολοκλήρωση της στρατιωτικής του θητείας, πήρε την απόφαση να ακολουθήσει τον δρόμο της μοναχικής πολιτείας και εγκαταστάθηκε στο Άγιο Όρος.

Έζησε σε διάφορα μοναστήρια και κελιά, αφιερώνοντας τη ζωή του στην προσευχή και την άσκηση. Για ένα διάστημα βρέθηκε στη Μονή Στομίου στην Κόνιτσα, όπου συνέβαλε στην ανακαίνιση του μοναστηριού και στήριξε τους κατοίκους της περιοχής.

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 εγκαταστάθηκε στο κελί της Παναγούδας, κοντά στη Μονή Κουτλουμουσίου. Εκεί άρχισαν να συρρέουν όλο και περισσότεροι άνθρωποι που αναζητούσαν μια συμβουλή, έναν λόγο παρηγοριάς ή πνευματική καθοδήγηση για τις δυσκολίες της ζωής τους.

Η φήμη του εξαπλώθηκε μέσα από τις μαρτυρίες όσων τον είχαν συναντήσει, οι οποίοι μιλούσαν για την απλότητα, την ταπεινότητα και την ιδιαίτερη προσέγγισή του απέναντι στα προβλήματα των ανθρώπων.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο τον ανακήρυξε Άγιο στις 13 Ιανουαρίου 2015.

Η αγιοκατάταξή του συνδέθηκε με τον ασκητικό του βίο, την πνευματική του προσφορά και το έργο που άφησε πίσω του. Η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο στις 12 Ιουλίου.

Μετά την κοίμησή του, ιδιαίτερη θέση στη δημόσια συζήτηση απέκτησαν και οι προφητείες που αποδίδονται στον Άγιο Παΐσιο. Αναφορές σχετικά με διεθνή γεγονότα, την Τουρκία, την Κωνσταντινούπολη και μελλοντικές εξελίξεις έχουν κυκλοφορήσει ευρέως, αν και αρκετές από αυτές δεν συνοδεύονται από σαφή πρωτογενή τεκμηρίωση.

Η ζωή του γνώρισε νέα προβολή τα τελευταία χρόνια μέσα από την τηλεοπτική σειρά «Άγιος Παΐσιος – Από τα Φάρασα στον Ουρανό», η οποία παρουσίασε την πορεία του από τη γενέτειρά του στην Καππαδοκία μέχρι την πνευματική του διαδρομή στο Άγιο Όρος.

Περισσότερες από τρεις δεκαετίες μετά την κοίμησή του, ο Άγιος Παΐσιος παραμένει μία από τις πιο αγαπητές μορφές της σύγχρονης Ορθοδοξίας, με τη ζωή και τις διδαχές του να συνεχίζουν να έχουν ισχυρή παρουσία στην κοινωνία.

Από τον ΣΕΑΝ Μαγνησίας στις εκδηλώσεις για την μνήμη του Αγίου Παϊσίου που έγιναν στην 32η ΤΑΞΠΖΝ παρέστησαν ο Αντιπρόεδρος κ. Βασίλης Σιαφάκας και ο Γεν. Γραμματέας κ. Βασίλης Νικολάου.

ΣΜΗΕΑ: Οι νέοι χειριστές drones του ΕΣ

Δεν φορούν κράνος πιλότου και δεν βρίσκονται μέσα σε αεροσκάφος. Τα χέρια τους όμως είναι συνεχώς πάνω στο χειριστήριο και τα μάτια τους παρακολουθούν την εικόνα που μεταδίδεται από ψηλά. Είναι οι νέοι χειριστές Συστημάτων Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣΜΗΕΑ), γνωστά ευρύτερα ως drones (ντρόουνς), του Ελληνικού Στρατού. Είναι τα στελέχη που εκπαιδεύονται για να επιχειρούν σε ένα πεδίο όπου η τεχνολογία αλλάζει καθημερινά τους κανόνες της μάχης.

Η εκπαίδευση αυτή δεν αφορά απλώς τον χειρισμό ενός drone. Αφορά τη δημιουργία μιας νέας επιχειρησιακής ικανότητας, όπου η ακρίβεια των κινήσεων, η ψυχραιμία υπό πίεση και η ταχύτητα λήψης αποφάσεων συνδυάζονται με τις δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας.

Στο Κέντρο Επιχειρήσεων Προσομοίωσης (ΚΠΕ) «ΙΑΝΟΣ», οι εκπαιδευόμενοι ξεκινούν από τον εξομοιωτή και τα εμπορικά διαθέσιμα συστήματα και σταδιακά περνούν σε πιο σύνθετες πλατφόρμες, ακόμη και σε ΣΜΗΕΑ που αναπτύσσονται και κατασκευάζονται από τον Ελληνικό Στρατό.

Το κέντρο παρέχει εκπαίδευση υψηλού επιπέδου, προκειμένου τα στελέχη να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις μιας νέας εποχής. Μιας εποχής, όπου η τεχνολογία δεν αποτελεί απλώς υποστηρικτικό εργαλείο, αλλά μέρος του ίδιου του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζονται και εκτελούνται οι σύγχρονες επιχειρήσεις.

Η επίσκεψη του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων, στο στρατόπεδο όπου διεξάγονται σχολεία εκπαίδευσης χειριστών ΣΜΗΕΑ, αποτυπώνει το νέο, διαφορετικό πρόσωπο του σύγχρονου Ελληνικού Στρατού. Έναν στρατό που επενδύει συστηματικά στην τεχνολογία, στην εκπαίδευση και στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων.

«Στόχος να προετοιμάσουμε τον χειριστή όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένα»

Κατά την υποδοχή και ενημέρωση στο Κέντρο, ο εκπρόσωπος Τύπου της ΑΣΔΙΘ, Αντισυνταγματάρχης (ΠΒ) Παναγιώτης Μιχαηλίδης, παρουσίασε το πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσεται η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών από τις Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά και τη σημασία της προσαρμογής στις νέες απαιτήσεις.

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής του Κέντρου, «στόχος μας είναι να προετοιμάσουμε τον χειριστή όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένα, ώστε, όταν επιστρέψει στη μονάδα του, να μπορεί να επιχειρεί με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα, ανταποκρινόμενος στις απαιτήσεις των σύγχρονων επιχειρήσεων».

Στη σχολή πραγματοποιούνται σχολεία χειριστών ΣΜΗΕΑ Κλάσης Ι, ενώ παράλληλα οργανώνονται και πιο εξειδικευμένα σχολεία. Ένα από αυτά αφορά συστήματα που διαθέτουν υποβοήθηση χειρισμού και ένα δεύτερο τα ΣΜΗΕΑ τύπου FPV (First Person View). Εδώ, ο χειριστής, φοράει ειδικά γυαλιά και βλέπει σε πραγματικό χρόνο την εικόνα που καταγράφει η κάμερα του ΣΜΗΕΑ, σαν να βρίσκεται ο ίδιος μέσα σε αυτό, οπότε απαιτείται ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο δεξιοτήτων.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τους εκπαιδευόμενους

Η επιλογή των εκπαιδευόμενων γίνεται από τις μονάδες όπου υπηρετούν, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες και το επίπεδο ετοιμότητας. Οι υποψήφιοι αξιολογούνται όχι μόνο ως προς τις γνώσεις τους, αλλά και ως προς τις προσωπικές τους δεξιότητες. «Ο χειρισμός ενός ΣΜΗΕΑ αποτελεί μια ιδιαίτερη ικανότητα και δεν ανταποκρίνονται όλοι με τον ίδιο τρόπο στις απαιτήσεις της εκπαίδευσης», αναφέρει ο διευθυντής του ΚΠΕ «ΙΑΝΟΣ», εξηγώντας ότι η αξιολόγηση αποτελεί βασικό μέρος της όλης διαδικασίας.

Η μεγαλύτερη πρόκληση, όπως εξηγεί, είναι ο χειρισμός να γίνει δεύτερη φύση για τον εκπαιδευόμενο. «Δεν πρέπει να απασχολεί το μυαλό του το πώς θα στρίψει, πώς θα απογειώσει ή πώς θα προσγειώσει το ΣΜΗΕΑ. Όλες αυτές οι κινήσεις πρέπει να είναι αυτόματες, να έχουν γίνει δεύτερη φύση, ώστε η προσοχή του να είναι αποκλειστικά προσανατολισμένη στην αποστολή», επισημαίνει.

Εκείνο που πρέπει να τονιστεί είναι πως η χρήση ενός drone από έναν μη στρατιωτικό για ψυχαγωγικούς σκοπούς ή για λήψη εικόνων και βίντεο δεν έχει ουσιαστικά καμία σχέση με τις απαιτήσεις που συνοδεύουν τον χειρισμό ενός στρατιωτικού ΣΜΗΕΑ.

Στην πρώτη περίπτωση, πρόκειται για μια δραστηριότητα αναψυχής, όπου ο χρήστης καλείται κυρίως να εξοικειωθεί με τον χειρισμό και τους κανόνες ασφαλούς πτήσης. Αντίθετα, ο χειριστής στον στρατό καλείται να επιχειρήσει σε ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων, όπου το ΣΜΗΕΑ αποτελεί επιχειρησιακό μέσο και ο χειρισμός του συνδέεται με την εκτέλεση συγκεκριμένης αποστολής.

Η ανάγκη για ακρίβεια, ταχύτητα αντίδρασης, αξιολόγηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, διαχείριση πίεσης και αντιμετώπιση απρόβλεπτων παραγόντων μετατρέπει τον χειρισμό σε μια ιδιαίτερα απαιτητική στρατιωτική δεξιότητα.

Τα στάδια εκπαίδευσης των χειριστών

Η εκπαίδευση των χειριστών ακολουθεί συγκεκριμένα στάδια. Αρχικά οι εκπαιδευόμενοι έρχονται σε επαφή με τα βασικά συστήματα και τις αρχές ασφαλούς πτήσης, ενώ στη συνέχεια περνούν σε πιο απαιτητικές διαδικασίες.

Ένας από τους πιο έμπειρους εκπαιδευτές, περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ μια διαδικασία που ξεκινά από τα βασικά. «Η πρώτη επαφή γίνεται μέσω του εξομοιωτή. Εκεί, ο εκπαιδευόμενος εξοικειώνεται με το χειριστήριο και το περιβάλλον πτήσης», υπογραμμίζει.

Ακολουθούν πραγματικές πτήσεις με μικρά εμπορικά ΣΜΗΕΑ, τα οποία διαθέτουν προστατευτικά στους έλικες και χαμηλό κόστος συντήρησης. Η επιλογή αυτή επιτρέπει στους εκπαιδευόμενους να αποκτήσουν εμπειρία χωρίς μεγάλο οικονομικό κόστος. Βασικός στόχος είναι η ανάπτυξη της λεγόμενης «μυϊκής μνήμης». Το ίδιο χειριστήριο χρησιμοποιείται σε όλα τα στάδια, ώστε οι βασικές κινήσεις να γίνουν αυτοματοποιημένες.

«Όσο καλύτερα μάθει κάποιος να χρησιμοποιεί το χειριστήριο, τόσο πιο αποτελεσματικός θα είναι στον χειρισμό οποιουδήποτε συστήματος», σημειώνει χαρακτηριστικά ο εκπαιδευτής. Στη συνέχεια, η εκπαίδευση περνά στα ΣΜΗΕΑ FPV, τα οποία αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Τα συγκεκριμένα συστήματα δεν διαθέτουν τα βοηθήματα που υπάρχουν σε άλλα ΣΜΗΕΑ, όπως σταθεροποίηση ή GPS Assist.

Η εκπαίδευση συνεχίζεται στον ειδικά διαμορφωμένο στίβο εμποδίων, όπου οι χειριστές καλούνται να πραγματοποιήσουν πτήσεις ακριβείας, να κινηθούν μέσα από εμπόδια και να αντιμετωπίσουν τις επιδράσεις των καιρικών συνθηκών. Ακολούθως, η διαδικασία μεταφέρεται στο πεδίο βολής, όπου χρησιμοποιούνται μεγαλύτερα συστήματα, πολλά από τα οποία κατασκευάζονται πλέον από τον Ελληνικό Στρατό.

Οι νέοι άνθρωποι πίσω από τα χειριστήρια

Πίσω από κάθε σύστημα βρίσκεται ο άνθρωπος που καλείται να το αξιοποιήσει. Οι εκπαιδευόμενοι χειριστές περιγράφουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία, που προϋποθέτει συγκέντρωση, ψυχραιμία και συνεχή εξάσκηση.

Εικοσάχρονη εκπαιδευόμενη, ΕΠ.ΟΠ. Στρατιώτης, επέλεξε να ασχοληθεί με τα ΣΜΗΕΑ λόγω του συνδυασμού τεχνολογίας και επιχειρησιακής δράσης. «Δεν πρόκειται απλώς για ένα μέσο επιτήρησης, αλλά για ένα ολοκληρωμένο σύστημα που μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην εκτέλεση μιας αποστολής», αναφέρει. Για την ίδια, το πιο απαιτητικό στάδιο ήταν τα FPV συστήματα. «Στην αρχή», υπογραμμίζει, «ο βαθμός δυσκολίας φαίνεται μεγάλος, όμως με συνεχή εξάσκηση και σωστή εκπαίδευση ο χειρισμός γίνεται σταδιακά φυσικός».

Εικοσιτετράχρονος εκπαιδευόμενος, ΕΠ.ΟΠ. Στρατιώτης, υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ την ευθύνη που συνοδεύει τον χειρισμό ενός στρατιωτικού ΣΜΗΕΑ. «Οι φίλιες δυνάμεις βασίζονται στις πληροφορίες και στην υποστήριξη που τους παρέχουμε, ώστε να μπορέσουν να ολοκληρώσουν με επιτυχία την δική τους αποστολή», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Όπως εξηγεί, η ενασχόλησή του από μικρή ηλικία με βιντεοπαιχνίδια και κονσόλες τον βοήθησε στην ανάπτυξη αντανακλαστικών και συντονισμού κινήσεων, στοιχεία που αποδείχθηκαν χρήσιμα στην εκπαίδευση.

Η τεχνολογία που αλλάζει τις πολεμικές επιχειρήσεις

Η εξέλιξη των ΣΜΗΕΑ αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της ταχύτητας, με την οποία μεταβάλλεται το σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον. Ο εκπαιδευτής Επιλοχίας Κ.Μ. επισημαίνει ότι η τεχνολογία των ΣΜΗΕΑ αλλά και των αντιμέτρων εξελίσσεται συνεχώς. «Σχεδόν κάθε δύο μήνες βλέπουμε σημαντικές αλλαγές στο σύγχρονο πεδίο επιχειρήσεων», επισημαίνει.

Τα σύγχρονα ΣΜΗΕΑ χρησιμοποιούνται για αναγνώριση, επιτήρηση και στοχοποίηση, ενώ πλέον αντιμετωπίζονται ως συστήματα που μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την εξέλιξη μιας επιχείρησης. Για τον λόγο αυτό, όπως σημειώνει ο διευθυντής του ΚΠΕ, «η ανάγκη για συνεχή εκπαίδευση είναι δεδομένη Όπως συμβαίνει με κάθε δεξιότητα, απαιτείται συνεχής εξάσκηση. Υπάρχει σχεδιασμός ώστε οι χειριστές να διατηρούν διαρκή επαφή με το αντικείμενο και να βελτιώνουν συνεχώς τις ικανότητές τους».

Η εικόνα που αποτυπώνεται είναι πλέον αυτή ενός σύγχρονου στρατού που προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της εποχής. Η τεχνολογία, η εκπαίδευση και η ανθρώπινη ικανότητα συνδέονται σε ένα νέο μοντέλο επιχειρησιακής προετοιμασίας, όπου τα drones δεν αποτελούν απλώς ένα νέο εργαλείο, αλλά μια νέα αντίληψη για τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι σύγχρονες επιχειρήσεις.

Δείτε φωτογραφίες: 

*Οι φωτογραφίες είναι του Αχιλλέα Χήρα και το βίντεο του Γιάννη Αγγελάκη για το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων