17 Αυγούστου 1881 ΜΕ ΛΑΜΠΡΟΤΗΤΑ Ο ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΩΝ 145 ΕΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΜΥΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΖΥΓΟ

του Γιώργου Σύρου, ιστορικού/μουσειοπαιδαγωγού

 Για να μιλήσουμε για τις 17 Αυγούστου 1881 πρέπει να πιάσουμε το νήμα της ιστορίας όχι μόνο από το 1821 αλλά πολύ πιο πίσω. Εννέα χρόνια πριν την Πτώση της Πόλεως ο Αλμυρός επιχειρεί να αποτινάξει τον μωαμεθανό κατακτητή. Ακολουθούν δεκάδες κινήματα εθνικά μέχρι να φθάσουμε το 1821. Το 1444, το 1689, το 1770, το 1799, το 1809.

• Την ατυχή ημέρα δε της 8ης Μαϊου του 1821, ο Αλμυρός θα έπαιρνε τα όπλα, αλλά ο Αγάς αιχμαλώτισε τα γυναικόπαιδα στον διαβόητο Πύργο του «Κουτσιούκου» (στην οδό Μετσόβου 12).
• Το 1854 στα «Κελέρια» Πλατάνου 42 οπλαρχηγοί έδωσαν Όρκο στο Ευαγγέλιο για την Απελευθέρωση της Πατρίδας. Ακολούθησαν οι ένδοξες μάχες στις 12-13 Μαρτίου στην περιοχή του Πλατάνου, στις οποίες οι Έλληνες κατήγαγαν μεγάλες νίκες έναντι των Οθωμανών, τρέποντάς τους σε άτακτη φυγή προς τον Αλμυρό. Ωστόσο τον Απρίλιο οι Οθωμανοί κατόρθωσαν να ισοπεδώσουν τον Πλάτανο.
• Το πύρινο 1878, όπου οι Αλμυριώτες ήρωες παίρνουν την ρεβάνς και κατακόπτουν τα οθωμανικά στίφη στην Παναγία Ξενιά, στον Πλάτανο, στην Μακρινίτσα. Στις 10 Απριλίου 1878, ωστόσο, στα «Κελέρια» οι Μεγάλες Δυνάμεις απαίτησαν «συμμόρφωση» και παύση του πυρός. Οι πρόξενοι της Αγγλίας και της Γαλλίας, ζήτησαν από τον Θρασύβουλο Βελέντζα και τους λοιπούς οπλαρχηγούς να καταθέσουν τα όπλα, διαβεβαιώνοντας πως τα αιτήματα περί απελευθερώσεως της Θεσσαλίας θα διευθετηθούν ειρηνικώς και όχι πολεμικώ δικαίω. Είχε αποφασισθεί ότι η Ελευθερία έπρεπε να φανεί ότι ανεκτήθη χάρη στις Προστάτιδες Δυνάμεις και όχι μέσω της ακατάβλητης μαχητικότητας των Ελλήνων.

Για την ιστορία, οι Αλμυριώτες επαναστάτες ήταν οι τελευταίοι που άφησαν τις θέσεις μάχης! Τα υπόλοιπα επαναστατικά σώματα της Θεσσαλίας φαίνεται πως επείσθησαν από τις υποσχέσεις των Άγγλων για τις επικείμενες παρεμβάσεις τους στο Συνέδριο του Βερολίνου. Οι Αλμυριώτες δεν παρεδόθησαν, αλλά κατέθεσαν τα όπλα αναγκαστικώς. Συνειδητοποιώντας, λοιπόν, ότι έμειναν μόνοι τους, διελύθησαν· απέστειλαν όμως στους Άγγλους ανακοίνωση λακωνική και σαφή εν είδει όρου:

«Καταθέτουμε τὰ ὅπλα ἐπὶ τῇ ὑποσχέσει τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ σκοποῦ, δι’ ὅν ἐδράξαμεν τὰ ὅπλα…».

Ήταν Απελευθέρωση, λοιπόν, το 1881 και όχι απλώς προσάρτηση. Η ελευθερία κατεκτήθη μετά από αιματηρούς αγώνες στα πεδία των μαχών. Στους αγώνες αυτούς πρωταγωνίστησαν, πολέμησαν και δοξάσθησαν μαχητές, πράττοντας το ιερό καθήκον προς την Πατρίδα. Αν δεν είχε προηγηθεί η ακατάβλητη μαχητικότητα των αγωνιστών, είναι αμφίβολο αν ερχόταν η Απελευθέρωση.

Η Συνθήκη του Βερολίνου (13 Ιουλίου 1878) δικαιώνει τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων. Τρία έτη μετά οι αποφάσεις του κατοχυρώνονται και οι διαπραγματεύσεις αποπερατώνονται μέσω της Συμφωνίας της Κωνσταντινουπόλεως (28 Μαρτίου 1881): Το 1881 η Θεσσαλία προσαρτάται στο ελληνικό κράτος.

Στις 17 Αυγούστου 1881 ορίστηκε η απελευθέρωση της περιοχής του Αλμυρού,

στις 31 Οκτωβρίου 1881 η απελευθέρωση του Βελεστίνου και,

στις 2 Νοεμβρίου 1881 η απελευθέρωση του Βόλου, δια της εισόδου του ελληνικού στρατού στην πόλη του μυθικού Ιάσονος. Επικεφαλής του ελληνικού στρατού ήταν ο αξιωματικός Σκαρλάτος Σούτσος, ο οποίος εισήλθε στον Βόλο με τιμές ελευθερωτή-σωτήρα.

•